Een ambulanceverpleegkundige in Nederland is een gespecialiseerd verpleegkundige die bevoegd is om zelfstandig hoog-complexe, acute zorg te verlenen in een setting voor het ziekenhuis. Het beroep is wettelijk ingebed binnen het stelsel van de acute zorg en vereist een verpleegkundige basisopleiding, aanvullende specialisatie en aantoonbare klinische expertise.
De professionele rol kenmerkt zich door medische verantwoordelijkheid en beslissingsbevoegdheid buiten het ziekenhuis. De ambulanceverpleegkundige fungeert als zelfstandig zorgverlener die binnen landelijke protocollen medische indicaties stelt, behandelingen initieert en de noodzaak tot vervolgzorg bepaalt. Daarmee combineert deze acute zorgprofessional verpleegkundige deskundigheid met taken die raakvlakken hebben met medische besluitvorming.
Binnen het Nederlandse zorglandschap neemt de ambulanceverpleegkundige een sleutelpositie in tussen meldkamer, eerstelijnszorg en ziekenhuiszorg. Als verpleegkundige die buiten het ziekenhuis werkzaam is, draagt deze functie bij aan de toegankelijkheid en doelmatigheid van de acute zorgketen. Door vroegtijdige triage en interventie speelt de ambulanceverpleegkundige een belangrijke rol in patiëntveiligheid, zorgcoördinatie en het beheersen van druk op spoedeisende hulp en vervolgzorg.